گزارش خبری بوتکمپ عبور از سایههای ۳ – روز سوم و چهارم
دو روز پایانی بوتکمپ «عبور از سایهها ۳» با تمرکز بر هویت برند، تبدیل ایده به محصول، ساخت نمونه اولیه و آمادهسازی برای ارائه نهایی برگزار شد.
شرکتکنندگان که در دو روز نخست، کسبوکارهای خود را شکل داده، داراییها و ظرفیتهایشان را شناخته و در موقعیتهای بحرانی برای مسائل محله راهحل طراحی کرده بودند، این بار باید آموختهها و تصمیمهای خود را به یک خروجی ملموس تبدیل میکردند.
در این مرحله، امتیازهایی که تیمها در روزهای قبل به دست آورده بودند نیز به بخشی از سرمایه آنها برای ادامه بازی تبدیل شد؛ سرمایهای که حالا باید برای توسعه ایده، تأمین منابع و ساخت محصول از آن استفاده میکردند.
روز سوم؛ از هویت برند تا ساخت یک محصول واقعی
روز سوم با تمرینهای کوتاه فن بیان و مرور نتایج و ارائههای روز قبل آغاز شد. تیمها بازخوردهای کلی درباره عملکرد و شیوه ارائه خود دریافت کردند تا پیش از ورود به مرحله جدید، بتوانند نقاط قابل بهبود کارشان را بهتر شناسایی کنند.
اما چالش این روز فقط اصلاح یک راهحل نبود؛ هر کسبوکار حالا باید میتوانست به یک سؤال مهمتر پاسخ دهد:
«ما که هستیم و قرار است چه چیزی را به مخاطبمان ارائه کنیم؟»
کسبوکار ما چه هویتی دارد؟
در نخستین بخش آموزشی، شرکتکنندگان با مفهوم «هویت برند» آشنا شدند.
تا پیش از این، هر گروه برای کسبوکار خود نام و نشانهای انتخاب کرده بود؛ اما در روز سوم قرار بود از ظاهر برند عبور کنند و به داستان پشت آن برسند.
تیمها دوباره سراغ کسبوکار خود رفتند و تلاش کردند نقاط ضعف کارشان را شناسایی و اصلاح کنند. بعد نوبت به ساختن داستان برند رسید؛ اینکه کسبوکار آنها چرا شکل گرفته، قرار است چه مسئلهای را حل کند، برای چه کسانی ارزش ایجاد میکند و چه ویژگیای آن را از دیگران متمایز میکند.
این مرحله فرصتی بود تا نوجوانان میان «داشتن یک ایده» و «توانایی توضیح روشن آن ایده برای دیگران» تفاوت قائل شوند.
از چند ایده پراکنده تا یک روایت منسجم
در ادامه، هر تیم داستان هویت برند خود را تکمیل کرد و بر اساس شش پرسش محوری، ساختار ارائه نهاییاش را شکل داد.
اعضای گروه باید اطلاعاتی را که طی سه روز درباره کسبوکار، داراییها، بحرانها و راهحلهایشان به دست آورده بودند کنار هم قرار میدادند و از میان آنها یک روایت منسجم میساختند.
این فرایند، تمرینی برای انتخاب اطلاعات مهم، اولویتبندی، روایتگری و انتقال روشن ایده بود؛ چرا که داشتن یک راهحل خوب، بدون توانایی توضیحدادن منطق پشت آن، برای یک ارائه اثرگذار کافی نیست.
همزمان، تیمها ایدهپردازی درباره نمونه محصول خود را نیز آغاز کردند تا برند و داستانی که ساخته بودند، در نهایت به چیزی قابل مشاهده و قابل ارائه تبدیل شود.
بازار باز شد؛ سرمایه را چطور خرج میکنید؟
در بخش بعدازظهر، تیمها وارد «بازار» شدند.
امتیازهایی که تا این مرحله از بازی به دست آورده بودند، حالا نقش تازهای پیدا میکردند. گروهها باید با درنظرگرفتن سرمایه و نیازهایشان تصمیم میگرفتند چه چیزهایی برای ساخت نمونه محصول بخرند.
محدودبودن منابع، آنها را با انتخابهای واقعیتری روبهرو میکرد:
چه چیزی واقعاً لازم است؟
برای کدام بخش محصول باید بیشتر هزینه کرد؟
چه چیزهایی را میتوان با خلاقیت و منابع موجود جایگزین کرد؟
و چطور باید سرمایه محدود را بین نیازهای مختلف تقسیم کرد؟
در این مرحله، تصمیمهای قبلی تیمها به شکل ملموستری روی ادامه مسیرشان اثر میگذاشت و مفاهیمی مانند مدیریت منابع، اولویتبندی و انتخاب در شرایط محدودیت، در قالب بازی تجربه میشد.
وقت ساختن است
بعد از خرید از بازار، ایدهها باید از روی کاغذ بیرون میآمدند.
هر گروه وارد مرحله ساخت نمونه محصول شد. اعضای تیم مسئولیتها را میان خود تقسیم کردند و تلاش کردند با استفاده از امکاناتی که تهیه کرده بودند، نمونهای قابل ارائه از محصول یا ایده خود بسازند.
اینجا دیگر فقط درباره «اینکه چه کاری میتوان انجام داد» صحبت نمیشد؛ تیمها باید نشان میدادند ایدهشان در عمل چه شکلی پیدا میکند.
فرایند ساخت، آنها را با چالشهای تازهای هم مواجه کرد. بعضی ایدهها در اجرا نیاز به تغییر داشتند، بعضی جزئیات باید دوباره طراحی میشدند و گاهی لازم بود گروه بین چیزی که در ذهن داشت و چیزی که با زمان و منابع موجود قابل اجرا بود، تعادل برقرار کند.
محصولت را از چشم بقیه ببین
روز سوم با یک مرحله مهم دیگر ادامه پیدا کرد: دریافت بازخورد.
تیمها نمونه محصولات یکدیگر را دیدند و درباره آنها نظر دادند. این بار بازخورد فقط درباره یک ایده یا راهحل روی کاغذ نبود؛ آنها با یک خروجی ملموس روبهرو بودند که میشد درباره ظاهر، کاربرد، ارتباطش با هویت برند و نقاط قابل بهبودش صحبت کرد.
گروهها همچنین از محصولات خود عکاسی کردند تا برای ارائه نهایی، خروجی بصری مناسبی در اختیار داشته باشند.
روز سوم در حالی به پایان رسید که آنچه سه روز قبل تنها یک کسبوکار فرضی و مجموعهای از ایدهها بود، حالا هویت، داستان و یک نمونه محصول داشت.
روز چهارم؛ از سایهها عبور کردیم!
آخرین روز «عبور از سایهها ۳» به تکمیل محصولات، آمادهسازی ارائهها و در نهایت ارائه در برابر داوران اختصاص داشت.
صبح روز چهارم، تیمها آخرین فرصت را در اختیار داشتند تا نمونه محصولات خود را کامل کنند، عکاسیهای نهایی را انجام دهند و اسلایدهای ارائهشان را به شکل نهایی درآورند.
در این مرحله، اعضای هر تیم باید تصمیم میگرفتند چه بخشهایی از مسیر چهارروزه خود را در ارائه بگنجانند و چطور در زمان محدود، داستان کسبوکار و راهحلشان را برای داوران تعریف کنند.
قبل از ارائه؛ فقط اسلایدها مهم نیستند
آمادهشدن برای ارائه نهایی تنها به ساخت پاورپوینت محدود نبود.
شرکتکنندگان تمرینهای تنفسی، گرمکردن صدا و آمادهسازی صورت و بیان را انجام دادند و بعد وارد مرحله تمرین ارائه شدند.
تیمها باید مشخص میکردند چه کسی کدام قسمت را ارائه میدهد، چطور بخشهای مختلف به یکدیگر متصل میشوند و چگونه میتوانند در زمان تعیینشده، تصویری کامل اما مختصر از مسیرشان ارائه کنند.
این مرحله، فرصتی برای تمرین مهارتهایی مانند مدیریت استرس، بیان مؤثر، مدیریت زمان، هماهنگی تیمی و صحبتکردن در برابر مخاطب بود.
هفت دقیقه برای روایت یک مسیر چهارروزه
با آغاز ارائههای نهایی، هر تیم هفت دقیقه فرصت داشت تا نتیجه کار خود را بر اساس ساختاری مشخص به داوران ارائه کند.
اما آنها فقط محصول نهایی را معرفی نمیکردند.
باید نشان میدادند از کجا شروع کردهاند، چه منابع و ظرفیتهایی داشتهاند، در طول مسیر با چه چالشهایی روبهرو شدهاند، چگونه تصمیم گرفتهاند، هویت برند خود را بر چه اساسی شکل دادهاند و در نهایت چطور به محصولی که حالا مقابل داوران قرار داشت رسیدهاند.
به این ترتیب، ارائه نهایی در واقع روایت فشردهای از تمام مسیری بود که تیمها طی چهار روز تجربه کرده بودند.
وقتی داورها سؤال میپرسند
پس از هر ارائه، داوران فرصتی برای مشورت داشتند و سپس دو سؤال در برابر تیم قرار میگرفت.
گروه میتوانست یکی از دو سؤال را انتخاب کند؛ اما پاسخ باید نتیجه یک تصمیم مشترک باشد.
اعضای تیم ابتدا زمانی کوتاه برای گفتوگو و مشورت در اختیار داشتند و سپس باید پاسخ خود را در زمان مشخصشده ارائه میکردند.
این بخش از داوری، نوع دیگری از مهارت را به چالش میکشید.
شرکتکنندگان دیگر نمیتوانستند تنها به ارائهای که از قبل تمرین کرده بودند تکیه کنند. باید سؤال را در لحظه تحلیل میکردند، نظرهای مختلف اعضای تیم را کنار هم میگذاشتند، تصمیم میگرفتند و پاسخی روشن و قابل دفاع ارائه میکردند.
تمرینی برای تفکر در لحظه، شنیدن نظر دیگران، دفاع منطقی از تصمیمها و حفظ انسجام تیم در موقعیتی که از قبل برای آن متن آمادهای وجود نداشت.
از یک محله خیالی تا تجربهای واقعی
با پایان ارائهها و برگزاری مراسم اختتامیه، مسیر چهارهروزه «عبور از سایهها ۳» به پایان رسید؛ مسیری که از یک محله و چند کسبوکار فرضی شروع شده بود، اما مهارتهایی که در طول آن تمرین شدند، به فضای بازی محدود نمیشدند.
نوجوانان در این چهار روز با موقعیتهایی روبهرو شدند که مجبورشان میکرد منابعشان را بشناسند، با دیگران همکاری کنند، درباره انتخابهایشان گفتوگو کنند، در شرایط بحران تصمیم بگیرند، بازخورد بشنوند، ایدههایشان را اصلاح کنند، سرمایه محدودشان را مدیریت کنند، چیزی بسازند و در نهایت از مسیری که انتخاب کردهاند دفاع کنند.
نقش تسهیلگران در تمام این مراحل، ارائه پاسخهای آماده نبود؛ آنها با طرح سؤال، هدایت گفتوگوها و ایجاد فرصت برای مشارکت اعضای تیم، نوجوانان را همراهی کردند تا تصمیمها و راهحلها را خودشان شکل دهند.
«عبور از سایهها ۳» در پایان، فقط به ساخت چند نمونه محصول یا ارائه چند ایده ختم نشد. آنچه اهمیت داشت، مسیری بود که نوجوانان برای رسیدن به آن خروجی طی کردند؛
مسیری از شناخت توانمندیها به کار تیمی، از بحران به راهحل، از ایده به محصول و از یک تصمیم به توانایی توضیحدادن و دفاعکردن از آن.
نکات مهم مقاله
- شرکتکنندگان که در دو روز نخست، کسبوکارهای خود را شکل داده، داراییها و ظرفیتهایشان را شناخته و در موقعیتهای بحرانی برای مسائل محله راهحل طراحی کرده بودند، این بار باید آموختهها و تصمیمهای خود را به یک خروجی ملموس تبدیل میکردند.
- در این مرحله، امتیازهایی که تیمها در روزهای قبل به دست آورده بودند نیز به بخشی از سرمایه آنها برای ادامه بازی تبدیل شد؛ سرمایهای که حالا باید برای توسعه ایده، تأمین منابع و ساخت محصول از آن استفاده میکردند.
- بعضی ایدهها در اجرا نیاز به تغییر داشتند، بعضی جزئیات باید دوباره طراحی میشدند و گاهی لازم بود گروه بین چیزی که در ذهن داشت و چیزی که با زمان و منابع موجود قابل اجرا بود، تعادل برقرار کند.
